Jeżeli trafiłeś na tą stronę przypadkiem, ponieważ chcesz dowiedzieć się czym jest świadome podróżowanie to SUPER. Ale zacznij od początku – Świadome podróżowanie cz.1

Dostrzegaj skutki zmian klimatycznych i mów o tym [głośno!!!]

Pisząc o ekologii (w tym miejscu), nie mógłbym pominąć bezpośredniego nawiązania do skutków zmian klimatycznych, które staram się postrzegać okiem inżyniera (jako złożoną siatkę przyczyn i skutków oplatającą naszą planetę). Nie chcę w tym miejscu rozpisywać się o samych zmianach klimatycznych, pomimo że uważam temat za niezwykle istotny dla nas wszystkich, ale powstało i nadal powstaje na ten temat wiele publikacji, książek i materiałów wideo z bardziej rzetelnych źródeł niż ta strona internetowa. Chcę natomiast nawiązać do tego, w jaki sposób wszelakie podróże mogą nam pomóc w wyobrażeniu sobie niedalekiej przyszłości i uświadomić nam, jak wielkie zagrożenia, czy mówiąc ładniej „wyzwania” nas czekają.

Ze zmianami klimatycznymi w Europie jest ten problem, że jej mieszkańcy zwykle nie dostrzegają dokuczliwych problemów w codziennym życiu, dlatego uważają, że problem ich nie dotyczy. Co z tego, że w Polsce będzie trochę cieplej, jaki wpływ na nasze życie będzie mieć wysuszona Afryka. Czy poziom podnoszącego się morza nam zaszkodzi, skoro nawet nie zaleje całego wybrzeża, a jeśli tak, to przecież większość nas mieszka w głąb lądu. Mogłoby się wydawać, że zmiany klimatyczne mogą być problemem dla reszty świata, ale my Polacy wygramy w tej loterii lepszą pogodę, bardziej soczyste owoce i warzywa itd. Niestety żyjemy wszyscy na tej samej planecie i jeżeli problem dotyka większości jej powierzchni, a co za tym idzie miliardów ludzi, to także wpłynie na nasze życie, czy jesteśmy tego świadomi, czy nie.

Podczas podróży, czy to wakacyjnych, wolontariatów, czy choćby weekendowych, jako świadomi podróżnicy powinniśmy starać się dostrzec, jak skutki zmian klimatycznych w odwiedzanym miejscu wpłyną też na nasze życie. Podkreślę sformułowanie NASZE ŻYCIE, a nie tylko życie naszych wnuków, ponieważ wiele osób dalej jest przeświadczonych, że to odległe wizje apokaliptycznej przyszłości, gdy tak naprawdę to dzieje się już teraz.

Rzetelne źródła informacji

Polecam w tym miejscu raport WWF „2050 Polska dla Pokoleń” lub często aktualizowane raporty z strony climateactiontracker.org, ponieważ obydwa analizują aktualne decyzje polityczne pod względem wpływu na naszą przyszłość. Odwiedź także stronę klimatyczneabc.uw.edu.pl i pobierz z niej darmowy cyfrowy podręcznik – widać, że przyświeca im ta sama idea co Rajzyfiber – przygotowany przez zespól Uniwersytety Warszawskiego zawierający rzetelne informacje, zaprezentowane w dobrze przyswajalnej formie na temat zmian klimatycznych. Naprawdę warto!

Nie trzeba nawet daleko wyjeżdżać. Usłyszałem historię, że kiedy zabrakło wody w kranach w samym tylko Zwardoniu, to w sklepach nie było dostępnej butelkowanej aż do samego Żywca. Nawet chwilowe, i to lokalne, ograniczenia w dostępie do wody mogą wpływać na życie wielu okolicznych miejscowości! Wyobraź sobie, co zacznie się dziać, gdy zabraknie wody w całym województwie, a nawet kraju, a takie scenariusze nie są już tylko wymysłem pisarzy i szczególnie zagrażają naszemu państwu.

Wyjeżdżając za granicę, a przede wszystkim do tych biedniejszych krajów, zawsze staram się spróbować choć częściowo zrozumieć ich punkt widzenia (autostop, couchsurfing, rozmowy na ulicy bardzo to ułatwiają). To, w jaki sposób postrzegają Europę, o jakich problemach w codziennym życiu rozmawiają i jakie mają obawy związane z przyszłością.

Czy wiedziałeś, że …
Mało osób uświadamia sobie, że nawet 4 mld ludzi na świecie nie posiada oficjalnego adresu zamieszkania. Nie dlatego, że stale się przemieszczają, ale dlatego, że w okolicy, z której pochodzą, nikt jeszcze nie spróbował ponazywać ulic i ponumerować domów! Przypuszczalnie miliard ludzi funkcjonuje bez stałego dostępu do prądu! Co jeszcze bardziej zaskakujące, to fakt, że wielu z nich posiada smartfony, na które organizacje charytatywne przelewają im pomoc finansową, pomimo że mają problem z ich podładowaniem!

Dlaczego przelewy? Takie rozwiązanie jest często prostsze i bezpieczniejsze niż przewożenie gotówki czy rzeczy materialnych np. do Afryki. Również my, jako Fundacja CALM edu, dostrzegamy, jakie możliwości stwarza dziś technologia i przygotowujemy materiały edukacyjne, prezentacje dla nauczycieli, czy nawet samych uczniów, w ich narodowych językach, które będą działać niezawodnie na urządzeniach mobilnych, aby miejsce zamieszkania nie decydowało o dostępie do nowoczesnej edukacji.

Większość światowych przywódców podjęła decyzje w Paryżu, a następnie dopracowała plany w Katowicach na COP 24, aby ograniczyć spalanie węgla, jednak np. w Indiach nawet 300 mln ludzi jeszcze (podkreślę słowo „jeszcze”) nie może sobie pozwolić na to źródło energii, pomimo że ich kraj jest w czołówce jeśli chodzi o zasoby tego surowca.

Chcę w tym miejscu zwrócić uwagę na problem, że gdy najzamożniejsze społeczeństwa na świecie planują loty na Marsa, rozwój Hyperloop, czy kupują samochody elektryczne, w dalszym ciągu sporo społeczeństw pali w domach wysuszonymi odchodami, odpadkami i dopiero ma przed sobą podgrzewanie węglem, gazem czy prądem elektrycznym.

Warto pomagać
Problemy, których na co dzień nie dostrzegamy na swoim podwórku, też nas dotyczą i wymagają od nas podjęcia przemyślanych działań. Patrząc na przyszłość egoistycznym okiem, jesteśmy zmuszeni rozwijać się i pomóc innym krajom osiągnąć jak najwyższy poziom życia i zaawansowania technologicznego, przede wszystkim dlatego, abyśmy nie musieli martwić się o to, w jakich warunkach przyjdzie nam umierać.

Wcześniejszy akapit opisuje, jak bardzo zróżnicowany jest dzisiejszy świat, w tym chciałbym zwrócić Twoją uwagę na zagrożenia, które już za chwilę mogą pojawić się na naszym horyzoncie, czy bardziej precyzyjnie, na naszych granicach. Gdzie pójdą tłumy (w 2050 ma nas być już 10 mld), gdy zabraknie u nich wody i jedzenia, jak bardzo zdesperowanych działań mogą się dopuścić. Jak będą postrzegać nas, Europejczyków, czy jako przyjaciół, czy raczej winowajców.

Zagrożenia z jakimi może przyjść się nam zmierzyć, wywołane zmianami klimatycznymi nie dotyczą w tak dużym stopniu, jakby mogło się wydawać, kataklizmów naturalnych (suszy, powodzi, huraganów itp.), a w znacznie większym ludzi. My, jako gatunek, jesteśmy w stanie przetrwać wszędzie dzięki technologiom, które rozwijamy. Możemy wykorzystać klimatyzację, aby żyć na pustyni (Dubaj) lub ogrzewanie, aby funkcjonować na Alasce.

Prawdziwe zagrożenie klimatyczne – największe wyzwanie

Ale gdy przeciętna osoba o ograniczonym dostępie do technologii ma możliwość ucieczki przed tym, co ją ogranicza, a tym bardziej tym, co jej zagraża, to zdecyduje się na migrację (często z względu na to, co ma najcenniejsze, czyli potomstwo). Wyobraź sobie falę 300 mln ludzi spowodowaną tylko i wyłącznie podniesieniem się poziomu wód do 2050 roku (raport Climate Central). Dodaj do tego też falę ok 2 mld ludzi spowodowaną wysuszeniem terenów, na których żyli. Jeżeli wiesz, że falę uchodźców z Syrii uważa się za pierwszą za naszego życia większą wędrówkę ludów na skutek zmian klimatycznych (przez kilka lat panowała tam susza), to dostrzeżesz, że na pewno spowoduje to lokalne (a może i globalne) konflikty zmuszające kolejne miliony ludzi do wędrówek. Ludzie zdesperowani, bez nadziei na przyszłość, są też bardziej podatni na wpływ sekt, komórek terrorystycznych, przywódców religijnych czy polityków obiecujących dobrobyt, raj lub rządy twardej ręki dla dobra wszystkich (którzy ich poparli).

To wszystko brzmi bardzo hollywoodzko, jednak jest oparte na licznych raportach, których tutaj celowo nie zamieszczę, aby zachęcić Cię do poszukiwania informacji i wyrobienia sobie nawyku krytycznego myślenia. Nie czytaj forów, stronniczych gazet i nie oglądaj filmów na YT, jeżeli szukasz źródeł informacji o zmianach klimatycznych. Materiały, które mogę polecić jako rzetelne, to wszystko co znajdziesz na Google Scholar, www.ipcc.ch, climate.nasa.gov, earthobservatory.nasa.gov i kilka innych, jak np. www.ucar.edu.

Jednak to, co najważniejsze, to podróżuj świadomie i samodzielnie staraj się doszukiwać zagrożeń i wyzwań, którymi powinieneś się dzielić z najbliższymi. Koniecznie rozmawiaj z ludźmi o tym, w jakim stopniu zmiany klimatyczne już wpłynęły na ich życie i czego najbardziej się obawiają. W ten sposób odsuniesz się od zmanipulowanych treści i możesz dostrzec rzeczy, których nie zobaczysz, siedząc na kanapie w Polsce, i to nie tylko z powodu smogu.

Dostrzegaj przyszłość.

Jako inżynier wierzę, że technologia nas ocali. Jestem przekonany, że działania, które jesteśmy zmuszeni podjąć, aby poradzić sobie ze skutkami zmian klimatycznych, mogą być dla nas nowym początkiem. Budując nowe miasta dla uchodźców klimatycznych (z biednych krajów afrykańskich, wyspiarskich czy Holendrów albo mieszkańców Miami, Nowego Yorku ….) całkowicie od podstaw będziemy mogli wykorzystać w nich wszystkie najnowocześniejsze zielone technologie. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby nowe miasta były całkowicie niezależne energetycznie, miały wytyczone osobne pasy do pojazdów autonomicznych i nie generowały zanieczyszczeń…. (ale to temat na inną moją książkę).

Już dziś powstają „standardowe” miasta od zera, jak choćby New Cair (bo stary zbyt zatłoczony), nowa Dżakarta (bo stara tonie), albo inwestycja przyszłości w skali jak żadna inna, czyli Neom. Nie trzeba przenieść się w czasie, aby zobaczyć miasta przyszłości, wystarczy jedynie wsiąść do samolotu i odwiedzić Singapur, Kuala Lumpur, Kopenhagę…, albo wybrać się na jakąkolwiek Wystawę Światową EXPO (w 2021/22 roku w Dubaju – gości miał przewozić Hyperloop! – choć z tego co wiem to się nie udało i nadal jest to jednak bardziej odległa przyszłość).

Podróże w czasie i przestrzeni

To kocham w podróżowaniu, że dzięki przemieszczaniu się mogę „przemieszczać się w czasie”. Jadąc do biedniejszych regionów, mogę zobaczyć naszą historię i docenić to, co nam Polakom udało się już osiągnąć, a jadąc do zamożniejszych, zobaczyć naszą przyszłość, do której chcemy dojść. Tylko czy aby na pewno chcemy? We wcześniejszym akapicie zachęcałem do podróżowania do biedniejszych regionów świata, aby zobaczyć, z jakimi wyzwaniami będziemy musieli się zmierzyć z powodu zmian klimatycznych. W tym zachęcam do odwiedzania supernowoczesnych miast czy państw, aby dostrzec w nich zagrożenia związane z rozwojem technologii.

Internet powstał, aby uczelnie czy ośrodki rządowe mogły się błyskawicznie wymieniać informacjami czy swoimi osiągnięciami naukowymi w celu przyśpieszenia rozwoju albo wzrostu bezpieczeństwa narodowego (ARPANET). Otwarcie Internetu dla wszystkich mogło być początkiem nowej ery ogólnodostępnej wiedzy, informacji i bez wątpliwości tak było, ale… No właśnie, jak zawsze jest jakieś ALE. Ale stało się też początkiem wielu nowych problemów, z piractwem, propagandą, fake newsami, z uzależnieniem od pornografii, uzależnieniem od gier, darknetem, deep fake, samotnością….

Świadomy podróżnik to osoba, która w miejscach odwiedzanych dostrzega szanse i inspiracje, ale również zagrożenia i zadaje pytania: jak to się stało, czemu i dlaczego. Wiele miast na świecie pięknie się rozwija, rośnie w górę, ale wokół nich rosną wszerz slumsy, w których może mieszkać aktualnie ponad 900 mln ludzi! W krajach rozwiniętych spada dzietność, większość mieszkań to kawalerki, a rozmowy prowadzi się poprzez komunikatory. Żyjemy w czasach, w których dzięki technologii możemy w ułamku sekundy nawiązywać kontakty z ludźmi z całego świata, a jednocześnie nigdy wcześniej aż tak wiele osób nie cierpiało z powodu samotności i depresji.

Inżynierowie wybudują nam świat jutra, pytanie tylko, czy my, jako społeczeństwa, będziemy w stanie się w nim odnaleźć? Podróżując do Japonii czy Korei Południowej, zadaj sobie pytanie, czy oni popełnili gdzieś błąd, skoro można tam wynająć pokój do samotnego karaoke, oficjalnie zamieszkać z lalką lub wziąć ślub z samym sobą. Nie krytykuję, ale odrobinę się obawiam. Tak samo jak tego, co już dziś spotyka nasze społeczeństwa Zachodu, a przewiduję, że wkrótce stanie się drugim z największych wyzwań (po zmianach klimatycznych).

Zagrożenia technologiczne

Myślę tutaj o wpływie technologii na nasze umysły. Świadoma osoba w przemyślany sposób korzysta ze smartfona do wyszukiwania informacji, zarządzania finansami czy relaksowania się w wolnej chwili. Niestety plagą XXI wieku staje się uzależnienie od cyfrowych (właściwie darmowych) rozrywek, które mamy zawsze przy sobie w kieszeni. Jako że kieruję tę książkę głównie do młodych osób, które zachęcam do podróżowania, aby odpowiedziały sobie na nurtujące je pytania o świecie, ale także i na swój temat (więcej o tym w rozdziale „W swoim stylu”), zdecydowałem się podzielić z Tobą własnymi obawami.

Uważam, że bardzo wiele osób, nie tylko młodych, nie jest świadomych, że Instagram, zakupy internetowe i pornografia internetowa w ten sam sposób zmieniają fizyczną budowę mózgu osób uzależnionych. To jest temat na całkowicie inną książkę (zresztą sporo zostało już napisanych na ten temat), ale chciałbym Cię ostrzec nie tylko przed fizycznymi zagrożeniami w podróży ale, także tymi internetowymi. Nie pozwól, aby siedząc pod Koloseum, na Ha Long Bay czy Wawelu, Twój smartfon odciągał Twoją uwagę od tego, po co tam wyjechałeś. Postaraj się wrzucać fotki na FB, Insta itp. raz dziennie i nie sprawdzaj co chwilę lajków i komentarzy, bo nie po to podróżujesz.

Jeżeli będąc w przepięknym miejscu, z dala od domu, masz rozterkę, czy wyjść i podziwiać, albo zostać w łóżku i doładować swój mózg internetową serotoniną, to zastanów się, czy nie dałeś się złapać w pułapkę technologii. Osoby uzależnione od pornografii, nie są uzależnione bezpośrednio od seksu, który ona przedstawia, ale od ilości wyborów i zaskoczeń będących w zasięgu pojedynczego kliknięcia myszką, czyli tak samo jak przy zakupach internetowych. Duża dawka łatwo dostępnej endorfiny/dopaminy szybko uzależnia nasz mózg (niczym cukier), zniechęcając do innych aktywności, sportów czy kontaktu z przyjaciółmi, które nie wygenerują jej w aż tak dużej ilości. Poczytaj w wolnej chwili więcej na temat Efektu Coolidge’a, nie tylko w kontekście seksualnym, ale także szeroko rozumianych nowości i podniet dla naszego mózgu, bo dzięki świadomości istnienia tego zjawiska możesz ustrzec się przed niepohamowaną pogonią za nowościami.

Moim zdaniem problem dotyka już małych dzieci, bo jeżeli rodzice dla świętego spokoju dadzą dwulatkowi smartfona albo tablet z aplikacją YouTube (oryginalną albo w wersji Kids), dziecko staje się niecierpliwe i bardzo szybko uczy się, jak przełączyć bajkę przed zakończeniem aktualnie oglądanej. Na Instagramie i Tinderze szybko przewijamy zdjęcia, filmów pornograficznych też nie ogląda się w całości, a nawet dwulatki przewijają bajki. Staliśmy się bardzo niecierpliwi i głodni nowości.

Dostrzegaj drugie dno. Podróżując do Skandynawii, czyli tej ekologicznej części świata, w której według rankingów żyje się najlepiej, postaraj się osobiście dostrzec, czy aby na pewno? W Sztokholmie 58 procent osób mieszka samotnie, a Norwegia sprzedaje ropę i to z jej badań – norweskich naukowców – wynikło, że diesel jest najbardziej eko napędem.

czytaj więcej: Ecotraveling, czyli jak być eko w podróży

Działaj!

Wszystko co przeczytałeś powyżej i wszystko co samodzielnie dostrzeżesz nie ma większej wartości jeżeli nie zmotywuje Cię do działania! Podążając tokiem myślenia jednego z moich ulubionych cytatów „jeżeli potrafisz czytać, ale tego nie robisz, nie różnisz się niczym od analfabety”, tak samo jak dostrzegasz zagrożenia, ale im nie przeciwdziałasz nie różnisz się niczym od osoby nieświadomej (choć pewnie będziesz bardziej od takie załamany – depresja klimatyczna – ponoć czym więcej rozumiesz tym mniej jesteś szczęśliwy).

Kończąc temat, chciałbym wspomnieć, że bycie świadomą osobą nierozerwalnie łączy się z byciem oczytanym (ale tego Tobie, nasz czytelniku, nie muszę przypominać) i byciem na czasie. Dlatego zanim coś powiesz – pomyśl, ale zanim pomyślisz – przeczytaj. Poznaj lepiej pojęcia „ślad ekologiczny”, „ślad węglowy” i „ślad wodny”, zadawaj pytania i dziel się swoją wiedzą oraz przemyśleniami w gronie znajomych.

Pomóż edukować młodszych od siebie, bo to niestety ich działania muszą naprawić krzywdy, które wyrządziło nasze i wcześniejsze pokolenia naszej planecie. Pamiętaj, że postęp technologiczny (a tego w dobie kryzysu klimatycznego potrzebujemy) w głównej mierze opiera się na przekazywaniu całej swojej wiedzy w czasie krótszym, niż potrzebowało się na jej zdobycie. Tylko w ten sposób młodsze pokolenia mogą być o krok dalej, niż my byliśmy, kończąc szkołę. Możemy to osiągnąć, opracowując lepsze materiały edukacyjne! W to właśnie wierzymy w Fundacji CALM edu, której głównym celem jest przygotowanie darmowych, kreatywnych i nowoczesnych materiałów, aby szybciej i łatwiej dzielić się wiedzą z zakresu przedmiotów ścisłych i zagadnień technicznych (programowanie PLC, matematyka, fizyka, wytrzymałość materiałów…). Jeżeli nie jesteś osobą, która stoi i narzeka, która krytykuje działania innych, pomimo że sama nic nie robi, to możesz pomóc nam opracować takie materiały lub przyłączyć się do innych projektów, które rozwijamy.

Odezwij się do nas przez stronę lub przez maila: FundacjaCALMedu@GrzegorzCzekala.pl.

Jeżeli masz swoje sposoby, jak podróżować bardziej ekologicznie lub świadomie, podziel się nimi w ankiecie przed pobraniem Rajzyfiber, a my postaramy się je zamieścić (wraz z informacją o autorze) na naszym Rajzyblogu. Miej swój wkład w rozwój Rajzy, a tym samym w zmianę nawyków podróżnych i ochronę naszej planety. Nie bądź tylko biernym czytelnikiem i bierz sprawy w swoje ręce!

Nie drukuj tej książki, jeśli będziesz ją czytać w domu.

Osobiście uwielbiam zapach książek, kontakt z papierem i to, że mogę sięgnąć po nie zawsze, gdy mam na to ochotę. Jednak jeśli to możliwe, to nie drukuję dokumentacji, slajdów, instrukcji obsługi i podręczników, gdy planuję z nich skorzystać tylko raz. Dlatego proszę Cię, nie drukuj tej książki jeśli nie planujesz zabierać jej w trasę, albo ten wydrukowany egzemplarz przekazać komuś dalej (a tamta osoba kolejnej), bo na wyprodukowanie tylko jednej kartki papieru A4 potrzeba aż 13 l wody (!) (jak podaje Raport „Awake Water Guide” Komisji Europejskiej)

Inne wpisy na Rajzyblogu o podobnej tematyce

SPIS TREŚCI RAJZYFIBER

Dwa wymiary podróżowania – poważne przemyślenia Eliasza

Najbardziej przydatne aplikacje w podróży

Tanie podróżowanie – na czym możesz zaoszczędzić w podróży

CouchSurfing – praktyczna instrukcja „obsługi”

Rajzyfiber

Powyższy post to fragment z najnowszej wersji książki Rajzyfiber (v4.0), tworzonej wspólnie przez specjalistów i pasjonatów oraz czytelników, który wkrótce zostanie udostępniony na tej stronie. Wcześniejszą wersję roboczą Rajzyfiber (v3.0) możesz pobrać za darmo z tej strony
„Rajzyfiber” – podręcznika świadomego i bezpiecznego podróżowania.

Jeżeli jesteś zainteresowany tą tematyką? Planujesz rodzinne wakacje albo wybierasz się na samotny wypad autostopem po świecie, czy trekking po najdalszych zakątkach naszej planety? W tej książce znajdziesz masę praktycznych wskazówek i rozbudowane INTERAKTYWNE listy „ekwipunku”, aby o niczym nie zapomnieć.

Pełny spis treści najnowszej wersji Rajzyfiber
oraz aktualny stan prac znajdziesz pod tym linkiem.

Idea która nam przyświeca:

„Nikt nie wie wszystkiego, jednak razem wiemy bardzo dużo. Nikt nie był wszędzie, ale wszyscy byliśmy gdzieś. Nieważne gdzie. Niezależnie od sposobu podróżowania. Istotne, że nasze doświadczenia się uzupełniają. Dlatego wspólnie możemy napisać ten podręcznik i ułatwić wszystkim czytelnikom wyruszyć bezpiecznie w świat. Niezależnie od celu podróży, możemy podpowiedzieć w jaki sposób świadomie go doświadczać.”

Podoba Ci się projekt Rajzyfiber i chciałbyś dołączyć do zespołu aby dzielić się swoja widzą i doświadczeniami ? Skontaktuj się z nami !!!

Podobało Ci się ten artykuł? – Możesz nam pomóc – teraz kolej na Twój ruch!

Jeżeli informacje zawarte na tej stronie uważasz za wartościowy to daj nam znać pozostawiając wysoką ocenę (5 gwiazdek) pod postem lub pomóż nam go promować udostępniając go na swoim profilu w social mediach.

Zacznę od wyjaśnienia, że nie ma gorszego sposobu podróżowania. Każdy podróżuje tak, jak chce, tak, jak lubi, i na tyle, na ile jest świadomy. Jeżeli celowo nie niszczymy środowiska, nie okradamy nikogo i nie wyzyskujemy, to jest ok.

Osobiście najbardziej lubię samotne podróże autostopem łączone z wielodniowym trekkingiem i namiotem z dala od cywilizacji. Od pewnego czasu przeplatam je z „spokojnymi” rodzinnymi wypadami samochodem, podczas których mogę pokazać piękno naszego kontynentu kolejnemu pokoleniu podróżników.

Wędruję też po miastach, gdzie jadam na ulicy czy w najbardziej obskurnych lokalach wraz z lokalsami, a sypiam poprzez CouchSuring w ich domach. Zdarza mi się spać w ekskluzywnych (jak na lokalne standardy) hotelach i jeździć na snowboardzie po lodowcach.

Każda podróż jest inna. Ma inny cel i zaspokaja inne moje/nasze inne potrzeby. Każda rozwija. Dlatego nie oceniam, kto jest prawdziwym podróżnikiem, a kto zwykłym turystą w skarpetkach i sandałach. Każdy podróżuje w swoim stylu (więcej na ten temat znajdziesz tu) bo każdy jest inny.

Ważne jednak, aby podróże rozwijały, kształciły, uczyły szacunku, pogłębiały dziecięcą ciekawość, którą większość z nas schowała pod dywanikiem codziennej monotonii życia.

Podróżuj świadomie:

Pozostawiaj odwiedzone miejsca w takim stanie, w jakim je zastałeś

Niezależnie, czy to centrum Katowic, Paryża, Bieszczadzkiego Parku Narodowego czy Himalaje. Nie śmieć, nie niszcz, nie wpływaj na otoczenie. Wyjątkiem jest tutaj zbieranie odpadków i zanoszenie ich w miejsca do tego wskazane.

Nie oceniaj, a już na pewno nie krytykuj

Tym, czym różni się świadomy podróżnik od turysty, jest szczera dziecięca ciekawość. Nie bez powodu mówi się, że ciekawość to pierwszy stopień do zrozumienia wszystkiego, co nas otacza. Turysta ocenia i komentuje, a podróżnik dopytuje i słucha. Tylko dociekliwa osoba w tym pozytywnym sensie może się dowiedzieć wielu ciekawych nie opisywanych w podręcznikach rzeczy, jak choćby tego, że dwie linie w matematycznym symbolu „równa się” są równej długości, symbolizując równość lewej i prawej strony równania.

Świat jest pełen zaskakujących faktów, dlatego odkrywaj je i zachwycaj się nimi. Otwórz się na ludzi! Kim trzeba być i jak duży stan wiedzy posiąść, aby móc ocenić drugiego człowieka. Trzeba uważać się za kogoś nieomylnego, aby wygłaszać swoje poglądy, bo inaczej po co je wygłaszać, skoro mogą być błędne. Pokora. Tego brakuje wielu osobom na co dzień, a w podróży to już prawie wszystkim.

Aby lepiej zobrazować temat, dodam, że spędzając dzień w Irańskiej wiosce wysoko w górach w okolicy Gasht Rodkan, byłem świadkiem ceremonialnego odcięcia głowy barana z okazji święta Kurban Bajram na oczach wszystkich mieszkańców. Na początku byłem zszokowany. Jednak czy to jest okrucieństwo? Czy trzymanie żywego karpia w wannie przed Bożym Narodzeniem nie jest większym okrucieństwem? Świat jest zbyt złożony, skomplikowany, a na pewno nie jest czarno-biały, aby móc jednoznacznie oceniać innych. Najgorszy typ podróżników to taki, który krytykuje ludzi i tradycje, z którymi się spotyka.

Jednoznacznie dowodzi takim zachowaniem, że nie chce zrozumieć więcej, a wyłącznie podbudować swoje ego i zyskać w oczach innych zamkniętych środowisk. To temat na osobną książkę, ale chciałbym podsumować ten akapit dwoma zdaniami: nie istnieje coś takiego, jak normalność, bo wszystko postrzegamy przez pryzmat NASZYCH doświadczeń. To, co przez muchy postrzegane jest jako wielkie okrucieństwo, dla pająka stanowi codzienny posiłek. Kończąc, dodam tylko, że czasem się zastanawiam, za kogo uważany jest ostatni normalny człowiek w świecie wariatów.

Wspieraj lokalną ludność i przedsiębiorczość.

Moim zdaniem podczas podróży powinno się omijać globalne sieciówki. Jeżeli nas tylko stać – a w większość krajów świata tak jest – powinniśmy stołować się w lokalnych restauracjach, street-foodach, kawiarenkach i przywozić kraftowe pamiątki, a nie te chińskie. Mam na myśli również podróżowanie po Polsce!

Lokalni przedsiębiorcy, z których usług możemy skorzystać, w rzeczywistości mają znacznie bardziej pozytywny wpływ na swoje otoczenie niż globalni gracze. Wierzę, że 100 milionerów ma lepszy wpływ na świat niż 1 miliarder. Tak samo jest z małymi przedsiębiorcami. 100 drobnych zmieni więcej w okolicy niż jeden duży. Będąc w Laosie, wspierajmy lokalnego plantatora kawy, kupując produkt bezpośrednio od niego lub na lokalnym straganie, zamiast napychać kieszenie globalnej sieci kawiarni z nazwą zaciągniętą z książki Moby Dick. Globalni gracze niszczą różnorodność i bogactwo lokalnych smaków, a przecież właśnie po to podróżujemy.

Rozmawiaj z mieszkańcami (lokalsami)

Jesteś na Śląsku, to porozmawiaj z kimś, kto godo, bo ino łon Cię wezmie na futermyloki odpustowe do tego kafyja w szolce lub nawet żymlok z sznitą. On pokaże, że Oberschlesien to Sztauwajery, WPKiW, Strefa Kultury, nowoczesna architektura, palmy na Rynku, a nie ciężki przemysł, od którego wszystko się rozpoczęło. Jesteś w Gruzji, to koniecznie wyjedź poza miasta, a zdziwisz się, że chaczapuri adżarskiego tam nie znajdziesz.

W górach nie serwuje się dań pod turystów, bo ich tam zwykle nie ma. Nie ma też schronisk, sklepów, często prądu, jest za to prawdziwa, niezadeptana Gruzja (pomijając Stepancminda). Tylko lokalni pokażą, jak naprawdę wygląda dany region czy kuchnia, bo trzeba pamiętać, że zwykle podróżujemy dla ludzi. Miejsca stanowią wyłącznie tło dla spotkań, przeżyć, emocji i rozmów. Nieważne, gdzie jedziesz, ważne z kim i kogo spotkasz na miejscu.

Nie wspieraj żebraków

W każdym z wywiadów przeprowadzonych z osobami, które kierują fundacją wspierającą biednych, poszkodowanych czy chorych w Polsce albo w krajach ubogich (nie mylić ze zniszczonymi przez klęski żywiołowe), wspominają, że dając pieniądze żebrzącym, tak naprawdę im szkodzimy, a nie pomagamy.

Pomimo szczerych chęci. Mało tego, zwykle jesteśmy przez nich wykorzystywani i naciągani. Dając komuś rybę, zdemotywujemy go do nauczenia się, jak je łowić, dając komuś wędkę i wiedzę, zainwestujemy w przyszłość tej osoby. Jeżeli ten szczęśliwy (bo nas spotkał) nieszczęśnik (bo żebrak) ma w głowie olej, to zacznie dzielić się z innymi, może nawet prowadzić szkolenia z posługiwania się wędką lub będzie wypożyczać ją innym za pieniądze. Kto wie, czy nie zacznie wytwarzać kolejnych prostych wędek i nie stanie się przedsiębiorcą.

Widzisz różnicę?

Na świecie jest bardzo wiele organizacji, które przez lata swojej działalności nauczyły się, w jaki sposób pomagać, aby nie szkodzić. Najgorsze, co możesz zrobić żebrzącemu dziecku, to dać mu pieniądze, bo przez to ono nigdy nie zrozumie, po co miałby się uczyć w szkole, skoro i tak zarobi w ten sposób. Niestety często zarobi nawet więcej niż jego koledzy albo rodzice. Dużo osób jest świadomych, że dając pieniądze „potrzebującym” na ulicy, prawdopodobnie wspiera rozwój branży alkoholowej lub tytoniowej.

Mało jednak jest osób, które wiedzą, że przekazując potrzebującym rzeczy zakupione przed chwilą w sklepie, robią dokładnie to samo. Niestety normalnym zjawiskiem stało się dzisiaj odsprzedawanie otrzymanych artykułów w sklepikach osiedlowych lub u znajomych i zakupywanie używek za zarobione pieniądze. Istna plaga.

W miejscowościach turystycznych często możemy trafić na ludzi żebrzących o pieniądze lub oferujących sprzedaż małej bransoletki albo innej rzeczy (na pozór ręcznie wytworzonej, jednak często ukradzionej lub taniej zakupionej). W handlu nie ma nic złego, jeśli nie wprowadza się w błąd klienta.

Oczywiście, każdy kieruje się swoim sumieniem, oceną sytuacji oraz pieniędzmi, ale warto przyjąć tutaj pewną zasadę. Każdorazowo stanowczo odmawiać i odchodzić w drugim kierunku. O ile pojedyncze osoby nie stanowią zagrożenia, można spotkać bardziej zorganizowane grupy, które nie odpuszczą, dopóki ofiara nie odda konkretnego banknotu (albo i całego portfela). Sposobów jest wiele – zbieranie podpisów na cele biednych, sprzedaż bransoletki, zwierzęta – trzeba zachowywać czujność i stanowczo reagować.

Więcej na temat „jak pomagać aby nie szkodzić” znajdziesz w rozdziale na temat wolontariatów zagranicznych, w którym to przeczytasz jak bardzo zachodnia turystyka zwiększyła liczbę „sierot” w sierocińcach w biedniejszych krajach (tworząc przemysł „sieroci” dla dzieci posiadających rodziców). Jakiś kosmos.

Uważaj na szeroko rozumiane pojęcie seksualności

Punkt ten jest rozwinięciem dwóch wcześniejszych, czyli zachęceniem do rozmów z ludźmi (na każdy temat) i poszanowania ich poglądów oraz kultur, aby jako świadomy podróżnik nikogo nie urazić (oraz nie wplątać się w kłopoty). Żyjemy w XXI w., potrafimy wysłać sondę kosmiczną na marsa, zabić komórki nowotworowe wiązką protonów, stawiać kilometrowe wieżowce na pustyni, a w dalszym ciągu nie potrafimy rozmawiać o czymś, co towarzyszy nam od samego początku naszego istnienia (jako osobnika i całego gatunku).

Punkt ten kieruję nie tylko do singli, którzy wyjeżdżając na wakacje, biorą pod uwagę przygody seksualne, ale także dla par. W dalszym ciągu istnieją kraje, w których publiczne okazywanie uczuć, nawet przez małżonków jest prawnie zakazane lub kulturowo ograniczone. Przez seksualność można rozumieć też ubiór, czyli niezakrywanie pewnych części ciała nie tylko podczas odwiedzania miejsc kultu. Mowa choćby o krótkich spodenkach u mężczyzn czy odkrytych włosach u kobiet (np. współczesny Iran). Jest to również przewożenie przez granicę magazynów w stylu Playboy czy CKM, kart z roznegliżowanymi kobietami, lub przeglądanie na hotelowym WiFi pornografii.

O zagadywaniu do samotnych kobiet, uprawianiu seksu pozamałżeńskiego, wysyłaniu jednoznacznych propozycji przez aplikacje czy korzystaniu z usług seksualnych już nie wspominając. Pomimo że WHO wydało oficjalną Deklarację Praw Seksualnych – sierpień 2002 – (zachęcam do lektury), to nawet w wielu na pozór cywilizowanych krajach poruszane w niej tematy dotyczące seksualności, antykoncepcji czy wychowania seksualnego wracają na listę „zakazanych”. Skutkuje to niestety wzrostem liczby ciąż małoletnich, rozprzestrzenianiem chorób wenerycznych, niezgłaszanych przestępstw seksualnych (dzieci nie są świadome, że mogą być molestowane, kobiety, że gwałt w małżeństwie to też gwałt) i wzrostem depresji z powodu niezaspokojenia podstawowych potrzeb naszych organizmów (seksualnych jak i edukacyjnych).

Rozwiązanie problemów społecznych poprzez zakazanie dostępu do edukacji seksualnej przypomina mi rozwiązanie problemu uczniów z matematyką poprzez rezygnację z niej na maturze.

To, że o czymś się nie mówi, nie oznacza, że nie istnieje, a to, że z czegoś się rezygnuje w szkole, nie oznacza, że rozwiązało się z tym problem. Każdy uczeń wcześniej czy później będzie musiał coś policzyć (średnią na świadectwie, wynagrodzenie), tak samo jak każdy odkryje swoją seksualność. Niektóre osoby będą „to robić” wcześniej, inne później, ale będą. Dlatego, że jest to jedna z najbardziej naturalnych potrzeb naszego organizmu (zresztą każdej żywej istoty).

Wszystkim powinno zależeć, aby nasi podopieczni podejmowali na ten temat tylko świadome decyzje. W tym miejscu pojawia się rola dla edukacji seksualnej. Możemy przymusić młodzież, poprzez przemilczenie tematu, aby uczyła się i odkrywała, jak wygląda prawdziwy stosunek z „mało edukacyjnych” stron internetowych. Jak pokazują badania, pierwszy kontakt polskich dzieci z pornografią następuje jeszcze przed ukończeniem 10. roku życia! Albo dorośli pozwolą, aby dzieci edukowały się w tej tematyce same za pomocą swoich smartfonów, albo należy się do tego zadania przyłożyć i podejść odpowiedzialnie.

Jeżeli po przeczytaniu tego akapitu masz wrażenie, że znacząco odbiegłem od tematu książki, jakim są szerokorozumiane podróże, to zwrócę Twoją uwagę na zjawisko seksturystyki, która się rozwija i trzeba być świadomym, że coś takiego istnieje. Oprócz tego, jako świadomy podróżnik, powinieneś dostrzegać problemy i różnice kulturowe czy edukacyjne (system szkolnictwa) w krajach, które odwiedzasz, zrozumieć tych, z którymi rozmawiasz.

Zamykając oczy przed zjawiskami wykorzystywania seksualnego, handlu ludźmi czy nawet dziećmi, często aby zaspokoić potrzeby turystów z Zachodu, nie rozwiążemy tych problemów. Moim zdaniem dobrze jest rozmawiać na wszystkie tematy (o czym więcej piszę w rozdziale o autostopie), aby móc budować swój pełny obraz rzeczywistości – światopogląd – bo każdy temat tabu ogranicza szansę zrozumienia tego, co nas otacza. Ciężko zrozumieć inne kultury czy wyznawców innych religii nie mając choćby najmniejszej wiedzy o ich stosunku do tematyki seksualności człowieka.

Kończąc wątek, chciałbym jeszcze zainteresować cię tematyką seksu na przestrzeni dziejów i obszarów geograficznych. To, co zaskakuje, to to, jak bardzo temat seksu stał się tematem tabu, pomimo że w XXI w. widzimy go dosłownie wszędzie w reklamach, na bilbordach i w papierowych dziennikach. Główne religie współczesnego świata narzucają zdystansowany stosunek swoich wyznawców do „stosunku”, gdy to przecież w naszej historii, właściwie na całym globie czerpano z niego radość i oddawano cześć fallusowi oraz organizowano święta płodności. Skąd taka zmiana podejścia? Myślę, że to dobry temat do rozmów podczas zagranicznych podróży.

czytaj dalej: Świadome podróżowanie cz. 2 – klimat, przyszłość, działanie lub ECOtravel

Inne wpisy na Rajzyblogu o podobnej tematyce

SPIS TREŚCI RAJZYFIBER

Dwa wymiary podróżowania – poważne przemyślenia Eliasza

Najbardziej przydatne aplikacje w podróży

Tanie podróżowanie – na czym możesz zaoszczędzić w podróży

CouchSurfing – praktyczna instrukcja „obsługi”

Rajzyfiber

Powyższy post to fragment z najnowszej wersji książki Rajzyfiber (v4.0), tworzonej wspólnie przez specjalistów i pasjonatów oraz czytelników, który wkrótce zostanie udostępniony na tej stronie. Wcześniejszą wersję roboczą Rajzyfiber (v3.0) możesz pobrać za darmo z tej strony
„Rajzyfiber” – podręcznika świadomego i bezpiecznego podróżowania.

Jeżeli jesteś zainteresowany tą tematyką? Planujesz rodzinne wakacje albo wybierasz się na samotny wypad autostopem po świecie, czy trekking po najdalszych zakątkach naszej planety? W tej książce znajdziesz masę praktycznych wskazówek i rozbudowane INTERAKTYWNE listy „ekwipunku”, aby o niczym nie zapomnieć.

Pełny spis treści najnowszej wersji Rajzyfiber
oraz aktualny stan prac znajdziesz pod tym linkiem.

Idea która nam przyświeca:

„Nikt nie wie wszystkiego, jednak razem wiemy bardzo dużo. Nikt nie był wszędzie, ale wszyscy byliśmy gdzieś. Nieważne gdzie. Niezależnie od sposobu podróżowania. Istotne, że nasze doświadczenia się uzupełniają. Dlatego wspólnie możemy napisać ten podręcznik i ułatwić wszystkim czytelnikom wyruszyć bezpiecznie w świat. Niezależnie od celu podróży, możemy podpowiedzieć w jaki sposób świadomie go doświadczać.”

Podoba Ci się projekt Rajzyfiber i chciałbyś dołączyć do zespołu aby dzielić się swoja widzą i doświadczeniami ? Skontaktuj się z nami !!!

Podobało Ci się ten artykuł? – Możesz nam pomóc – teraz kolej na Twój ruch!

Jeżeli informacje zawarte na tej stronie uważasz za wartościowy to daj nam znać pozostawiając wysoką ocenę (5 gwiazdek) pod postem lub pomóż nam go promować udostępniając go na swoim profilu w social mediach.

O autorze

Eliasz Kita, Eli, Ilaj, Elijas, lub 爱力, 31-latek z małego miasteczka na Śląsku. Od prawie dekady żyje poza granicami kraju. Przyszło mu mieszkać w Splicie, Edynburgu, Salamance, Vigo, 水头, wiosce TaVan, Alikante, Ulaɣanqada qota czy Perth. Obecnie do złapania w 杭州 w Chinach. Przejechał autostopem dziesiątki tysięcy km w niezliczonych krajach. Poza tym uwielbia latać między kontynentami na samym bagażu podręcznym. Pasjonat gór, dzikich zwierząt i natury ogółem. Przy sobie ma zawsze kompas i krzesiwo. Samouk poliglota, mówi płynnie w kilku językach. Twierdzi, że zgłębianie języka obcego to rodzaj podróży sam w sobie, „to jak wyprawa do równoległego wszechświata”, mówi.

Podróżowanie ma dwa wymiary, fizyczny i metafizyczny

Jeśli świadomość to spektrum, podróże są badaniem jego odległych rubieży, wyprawą w głąb człowieczeństwa. To odejście od geocentryczności do heliocentryzmu. Od „świat moim obrazem” do „ja obrazem świata”. Bo za gąszczem i plątaniną naszych narodowościowych przekonań, pewników i aksjomatów intelektualnych i społecznych kryje się starożytne miasto naszego strachu, strachu przed konkwistadorem w każdym z nas. Pnącza kultury rosnące gęstym poszyciem porzekadeł i kolcami uprzedzeń to instynkt samozachowawczy.

Korzenie kultury dają pozór stabilności i pewności ale zarazem wiążą i ograniczają. Gęste poszycie (!!) gloryfikacji własnego i strachu przed obcym przyciemniają wizje i utrudniają rozpoznanie prawdziwych kształtów. Bo koncepty tworzą granice. Koncepty to granice, to zagrody, to mury. Podróż jest metafizycznym opuszczeniem murów świętego miasta, przedarciem się przez dżunglę tradycyjnego zabobonu i przesądu. Bo jedno małe zanurzenie we wszechświat oznacza potencjał nieskończonego lotu. Ale nie ma się czego bać, uziemia nas człowieczeństwo. Tego nigdy nie zatracimy.

Mogą Ci się zacząć mieszać języki, możesz zacząć wyznawać Boga bez koloru i rasy, a o bilionie twarzy, możesz wyłożyć swój dom mozaiką kultur i tradycji lub też możesz odrzucić wszystko, widząc powszedniość wierzeń i zachowań. Człowieczeństwo jednak na zawsze zostanie. Podróże mogą rozbudzić jego świadomość. Kim jestem ja i jak odnosi się to do świata. Ironicznym jest to, że aktywne przebywanie w świecie daje poczucie bliskości i jedności, a zarazem oddala. Nowe perspektywy, nowe wzorce, nowe ideały. Narzędzia do kwestionowania rdzennych konceptów, redefinicji i przewartościowania starego ideału świata. Tu rodzi się dystans.

Dom który już nie istnieje

Każdy, kto żył na obczyźnie, wzdycha za domem, domem, który już nie istnieje. Zburzył go czas i zmiany świadomości. Nowe smaki i przyprawy zmieniły paletę, ciężko żyć na tych samych, odgrzewanych daniach dzieciństwa. Dziedzictwa narzuconego przez urodzenie, przez paszport. Nostalgia to jeden z wymiarów egzystencji człowieka zawieszonego w tumulcie historii własnego życia. Dorośli wzdychają za beztroską dzieciństwa, a podróżnicy za nieświadomością życia pod kloszem prostoty ideałów narodowościowych. Podróże Cię zmieniają. Na złe i na dobre. Balans zależy od Twojego charakteru, podejścia, no i odrobiny szczęścia, losu, czy tez boskiej ręki, jak kto woli. Niejednokrotnie życie poza granicami kraju potrafi zrobić Cię lepszym patriotą. Zmienić z człowieka uprzedzonego lub postępowo naiwnego w człowieka rozważnego i pełnego szacunku w swoim obeznaniu.

Nie zrozum mnie źle, nie mówię tu o przejściu od stronniczości i niezdrowego nacjonalizmu do globalnej wioski i zmienianiu świata przymilnością i bezpodstawną akceptacją, a o kulturalnym i ekonomicznym rozumieniu granic. Jeżeli niecałe 10% Indonezyjczyków płaci podatki, patrz outsourcingujące firmy międzynarodowe, ciężko zarzucić temu, który przyjedzie do Europy, że stara się pozostać w szarej strefie. Tajka czy Wietnamka, dla której prostytucja to środek zarobku, taki jak każdy inny, nie może być winiona za małżeństwo z rozsądku czy dla paszportu. Ze względu na swój wkład w gospodarkę Polak, który ciężko pracuje o chlebie i wodzie w Wielkiej Brytanii, odkładając na budowę domu w ojczyźnie, może być postrzegany jako pasożyt na zdrowym ciele ekonomicznym kraju gościnnego.

Orzeł i reszka

Z drugiej strony, nie było by go tam, gdyby system był rzeczywiście w pełni zdrowy i poprawnie funkcjonujący. A Meksykanie w Stanach? Mieszkańcy Laosu i Kambodży w Tajlandii czy Bangladeszu w Emiratach Arabskich? Filipińczycy, Mongołowie, a nawet Koreańczycy w Chinach? Syryjczycy w Turcji? Ukraińcy w Polsce? Cały świat obraca się wokół tej samej monety. Orzełek zawsze walczy, by przebić reszkę.

Martyrologia narodu. Wiecznie zagrożony polski król bronił, jadąc podbijać i zdobywać skarby. Sąsiednie pastwa rabowały, plądrowały i mordowały. Chińczycy wierzą, że są ofiarą historii, wiec nie dostrzegają absurdu twierdzeń, ze wojna graniczna z wyniszczonym, słabym Wietnamem była wynikiem prób ekspansyjnych tego małego kraju kosztem swego ogromnego sąsiada. Polacy maja własne zakłamania historyczne i bezwstydne wojny graniczne. Dlatego trzeba podróżować. Czy może raczej powinienem użyć sformułowania przebywać lub obcować, bratać się z nieznanym.

Ile ludzi tyle dróg

Gdzieś na Wielkim Murze Chińskim poznałem kiedyś młodego ambitnego Niemca: „Podróżuję dookoła świata. Spędziłem dwa dni w Korei. Zdecydowanie za dużo. Teraz dwa dni w Chinach, myślę znam już dobrze ten kraj. Następnie Wietnam jeden dzień, Tajlandia dwa.. i tak cały świat w trochę ponad 100 dni”. Natomiast wśród neonów, prostytutek i szemranych naganiaczy z turystycznej ulicy gdzieś w Wietnamie poznałem mniej ambitnego Niemca: „Uwielbiam to miasto. Jestem tu od tygodnia i od przyjazdu jeszcze nie wytrzeźwiałem. Zimne piwerko, cziuuus!”. Sposobów na podróżowanie jest wiele. Ile ludzi, tyle dróg. Prawdę mówiąc, dziś w Niemczech niezwykle oryginalnym i nietuzinkowym jest niepodróżowanie, więc szanse, że spotkasz jednego czy drugiego ze wspomnianych podróżników, są bardzo wysokie.

Ja należę do jeszcze innego typu. Dziś w czasach, gdy atrakcje turystyczne są często zamiennie nazywane pułapkami turystycznymi, ja preferuje atrakcje intelektualne i emocjonalne. Nie będę zaprzeczał, że Angkor Wat nie jest wspaniałym arcydziełem architektonicznym. Jest też jednak cyrkiem kulturalnym. Tak jak kiedyś cyrki wyzyskiwały ludzi upośledzonych przez choroby, takie jak gigantyzm czy bliźniactwo syjamskie, tak i firma prywatna opiera swój model finansowy na korupcji rządu Kambodży i biedzie lokalnej społeczności. Ochroniarze sprawdzają bilety na każdym kroku, wiec lepiej przykleić sobie wejściówkę do czoła. Stąpając po starożytnych kamieniach okrytych cieniem ogromnych figowców, Chińczycy rozmawiają o tym co zjedli i zjedzą, okcydentalni backpackersi wyliczają kraje, w których byli, faceci strzelają sexi fotki swoim partnerkom leżącym w półnegliżu w ruinach miejsca starożytnego kultu, żeby wyliczyć tylko kilka z atrakcji.

Postęp robi z nas

Kambodża jest smutnym miejscem, dopóki nie zaprzyjaźni się z lokalnymi ludźmi i nie stanie się przybraną częścią społeczności. Na wjeździe każdy chciał mnie oskubać, wypatroszyć i zjeść. Złapałem stopa i kierowca powiedział „słuchaj, mogę Cię podwieźć tylko i wyłącznie dlatego, że jestem z drugiej części kraju, więc mnie tu lokalni nie zlinczują za to, że im odbieram łatwy zarobek”. Przez wiele kolejnych dni byłem wilkiem w przebraniu kurczaka wśród kurczaków z ambicjami i zapędami na wilka. Nie dziwo, postęp humanitaryzmu robi z wilka żałosnego wegetarianina, a z kurczaka równie, o ile nie bardziej, żałosnego drapieżnika. Potwierdziłem jedynie swój niechwalebny status wilka, postanawiając, że nie wydam w tym kraju ani jednego riela więcej i, co więcej, trzymałem się tego postanowienia przez parę dni. Decyzja szczególnie radykalna, biorąc pod uwagę, że jeden riel to jakieś dziewięć setnych grosza i że ceny w Kambodży są niezwykle niskie nawet w standardzie Azji Południowo-Wschodniej.

Gdzieś pośrodku niczego, maszerując z plecakiem w upale południa, zaprzyjaźniłem się z rykszarzem zszokowanym moją obecnością. Od tego momentu moje szczęście, jak i percepcja odmieniły się diametralnie. Bo mieszkańcy Kambodży stoją za sobą murem i przyjaciel przyjaciela będzie traktowany jak swój. Nie musiałem nawet łapać stopa, bo każdy następny kierowca po tym, którego złapał mi zaprzyjaźniony rykszarz, zatrzymywał mi pierwsze lepsze auto jadące w moim kierunku. Kierowca ostatniego pojazdu zadzwonił po kumpla, żeby podwiózł mnie na motorynce pod samą granicę. Nikt nie wspomniał o pieniądzach. Biedni lokalsi nawet chcieli dzielić się ze mną jedzeniem i piciem. Z zewnątrz, dla obcego, zwykle pasożyty bez moralności, ale od środka, silna społeczność. W biednych krajach miałem takich doświadczeń od groma.

Zwolnij

Do czego zatem namawiam? Zwolnij. W biegu ciężko wiele rzeczy zauważyć, ciężko się skupić i zastanowić. Uwierz mi, możesz jeszcze wrócić do tej części świata, i na pewno to zrobisz, jeśli poznasz jej głęboko ukryty czar. Nie musisz zaliczyć wszystkich krajów na raz. Nie musisz zaliczyć wszystkich krajów ogółem. To puste cele, które nie wniosą nic do Twojego życia. No chyba, że chcesz orderów na strój wyjściowy i osiągnięć na nagrobek. Zresztą dziś już każdy podróżuje, więc Twoje zdjęcia na Insta tracą na wartości. Przyjaźnie natomiast są bezcenne. Wspomnienia i wartości, które wniosły do mojego życia osoby poznane w drodze, mogą nie mieć większej wartości w kontekście czy walucie mediów społecznościowych lub biznesu, ale to emocjonalne i duchowe złoto.

Wytarty frazes „mniej znaczy więcej” w tym wypadku nie oznacza ucinania połowy szczoteczki i używania koszulki zamiast ręcznika czy bluzy zamiast poduszki, a ucinanie listy miejsc, używanie magii różnorodności kulturowej zamiast pieniądza czy rad i anegdot lokalnych zamiast przewodnika Lonely Planet. Wybierając się do nowego kraju, nigdy nie mam konkretnych planów. W zależności od szerokości geograficznej i pory roku mam ze sobą namiot lub hamak. Daje mi to elastyczność. Często kończę tam, gdzie mnie autostop czy but zaniesie. Nie boję się małych nieznanych miejsc, wręcz przeciwnie. Najserdeczniejsi i najautentyczniejsi ludzie zazwyczaj mieszkają właśnie tam. Tylko tam piękne miejsca są wyłącznie dla Ciebie. A i ceny są niskie. Poza tym normalnie jestem sam, otwarty na nowości, dzięki czemu mogę skupić się na chłonięciu nowej kultury i nawiązywaniu nowych znajomości. Ewentualnie podróżuje z kimś, kto dzieli mój styl drogi i doświadczania świata. Pewnie pomyślisz, że jestem mistrzem MMA i łamię ręce wzrokiem, skoro nie boję się skakać w odmęty nieznanego. Tak naprawdę nie mam ze sobą nawet noża czy gazu pieprzowego. Uprzedzenia zostawiam w domu i ufam instynktowi.

Jak podróżować?

Znając dogłębnie swoja naturę, wiesz, czego możesz się spodziewać po innych. Dlatego warto spędzać czas samemu. Na badaniu własnego charakteru, na przemyśleniach i zadumie. Dla większego bezpieczeństwa i ogółem optymalnie jest pomieszkać chwilę w danym kraju, zanim rzuci się w wir szalonej jego eksploracji. Niekoniecznie w jednym miejscu, ale w jednym kraju. Bo Chorwat czy Włoch z północy powie, że Ci z południa to leniwe zachlajmordy, gdy w odpowiedzi południowiec zarzuci, że Ci z północy to nudni karierowicze. Oboje mają po części rację. I dobrze o tym wiedzieć. Tak też według Jawajczyków mieszkańcy Sumatry to niewyedukowane bydlaki, a mieszkańcy Papui Zachodniej to nieokrzesane dzikusy. Te dwie grupy widzą natomiast Jawajczyków jako intelektualnych bigotów i megalomanów. Ile w tym prawdy, zostawiam ocenić podróżnikowi. Dla wygody lubimy szufladkować, ale jak kraj szeroki, tak szerokie spektrum kultury.

Spróbuj wszystkich czekoladek z pudełka, a będziesz wiedział, które lubisz najbardziej. Podsumowanie dekady życia, pracy i podróżowania poza granicami kraju? Słodki grzaniec wspomnień, tuzin przytulnych miejsc, które rozpalają w kominku serca piękny tańczący płomień, a które mogę nazwać domem, garść przyjaźni wbrew wszelkiemu prawdopodobieństwu, przyjaźni które przetrwają każdą śnieżycę, przyjaźni solidniejszych niż góry i silniejszych niż czas. Znajomi z Polski i nie tylko pytają „jak tam dzień wygląda? Co robisz? Jak żyjesz?”.

Wszechświat bezustannie się powtarza i replikuje, stąd wieczne poczucie deja vu. Wszędzie tak samo. „Same same but different” odpowiem, jeśli wiesz co mam na myśli.

Więcej postów o podobnej tematyce znajdziesz tutaj: #przemyślenia

Rajzyfiber

Powyższy post to fragment z najnowszej wersji książki Rajzyfiber (v4.0), tworzonej wspólnie przez specjalistów i pasjonatów oraz czytelników, który wkrótce zostanie udostępniony na tej stronie. Wcześniejszą wersję roboczą Rajzyfiber (v3.0) możesz pobrać za darmo z tej strony
„Rajzyfiber” – podręcznika świadomego i bezpiecznego podróżowania.

Jeżeli jesteś zainteresowany tą tematyką? Planujesz rodzinne wakacje albo wybierasz się na samotny wypad autostopem po świecie, czy trekking po najdalszych zakątkach naszej planety? W tej książce znajdziesz masę praktycznych wskazówek i rozbudowane INTERAKTYWNE listy „ekwipunku”, aby o niczym nie zapomnieć.

Pełny spis treści najnowszej wersji Rajzyfiber
oraz aktualny stan prac znajdziesz pod tym linkiem.

Idea która nam przyświeca:

„Nikt nie wie wszystkiego, jednak razem wiemy bardzo dużo. Nikt nie był wszędzie, ale wszyscy byliśmy gdzieś. Nieważne gdzie. Niezależnie od sposobu podróżowania. Istotne, że nasze doświadczenia się uzupełniają. Dlatego wspólnie możemy napisać ten podręcznik i ułatwić wszystkim czytelnikom wyruszyć bezpiecznie w świat. Niezależnie od celu podróży, możemy podpowiedzieć w jaki sposób świadomie go doświadczać.”

Podoba Ci się projekt Rajzyfiber i chciałbyś dołączyć do zespołu aby dzielić się swoja widzą i doświadczeniami ? Skontaktuj się z nami !!!

Przed wyruszeniem w jakąkolwiek podróż warto się zastanowić, po co to robimy (dlaczego robią to inni, przeczytasz dalej w tym rozdziale). Samo planowanie wyjazdu już podnosi poziom szczęścia ( o tym więcej pisze tutaj), ale czasem podróż może rozczarować.

Dlaczego? Bo coś pójdzie nie tak, hotel nie będzie taki, jak na zdjęciach, znajomi będą marudni, pogoda nie dopisze albo mieliśmy niewłaściwe lub niesprecyzowane oczekiwania.

Wielokrotnie w trasie spotykałem ludzi, którzy podróżują nieporównywalnie więcej niż ja, jednak nie byli z tego powodu szczęśliwi (wiem, bo rozmawiałem z nimi o tym). Część z nich uciekała w wielomiesięczne podróże przed życiem codziennym, z którym sobie nie do końca radziła. Inni robili to, bo było ich na to stać i nie mieli innych pomysłów. Skoro wszyscy znajomi im zazdroszczą to w ten sposób upewniali się, że dobrze wydają pieniądze – podobnie jak jeden z złodziei w filmie „Włoska robota”.

To bardzo smutne, że robiąc to, o czym wszyscy marzą, wcale nie musimy być szczęśliwi. Na swoim blogu bardzo wiele piszę o poszukiwaniu szczęścia w życiu i w tym miejscu muszę do tego tematu nawiązać, aby temat podróżowania stał się kompletny, bo właśnie bezpieczne i świadome podróżowanie jak mało co może nas przybliżyć do osiągnięcia radości z życia.

Spisz sobie listę powodów, dla których podróżujesz

Gdy coś idzie nie tak, lub gdy zwyczajnie zapomnisz o swoich założeniach, wracaj do tej listy. Jeżeli masz gorszy dzień, bo z powodu ulewy jesteś odcięty od świata w małym szałasie na kompletnym odludziu bez dostępu Internetu i czujesz, że zaraz się rozchorujesz, a do tego nie masz się do kogoś odezwać, to przypomnij sobie, po co to robisz. Jeżeli wędrujesz z plecakiem już któryś dzień, masz poranione stopy, a myśl o kolejnym posiłku z konserwy odbiera Ci siły, to rzuć okiem na listę. Gdy podróżujesz po dalekich krajach, ale po tygodniu zaczynasz tęsknić za rodziną i marzysz, aby pogadać z kimś w swoim ojczystym języku to….

Wielokrotnie w podróży zdarzało mi się marudzić pod nosem. Jako że zwykle podróżuję samotnie, nie miałem z kim się tym podzielić i dzięki temu zyskiwałem bardzo dużo czasu na zastanowienie się, dlaczego mam zły humor.

Czy z tych powodów, które wymieniłem wcześniej? Czy dlatego, że od 4 godzin stoję w słońcu na parkingu i próbuję łapać bezskutecznie stopa albo że jestem najnormalniej fizycznie i psychicznie zmęczony. Czy naprawdę są to powody, aby narzekać, będąc w podróży, na którą czekałem tak długo?

Może w codziennym życiu mogłyby to być powody do narzekania, ale przecież jestem w podróży.

Moja lista, którą przyszło mi spisać gorszego dnia, aby na kierunkować się na pozytywnie myślenie, wygląda tak (cytuję odręczne notatki z notesu):

Nie zapomnij, po co podróżujesz:

• dla przyjemności,
• z potrzeby odkrywania i poznawania,
• dla sprawdzenia się,
• aby odkryć, co to życie i świat,
• dla wspomnień,
• aby dzielić się i inspirować innych, by też odważyli się wyruszyli.

Rajzyfiber

Powyższy post to fragment z najnowszej wersji książki Rajzyfiber (v4.0), tworzonej wspólnie przez specjalistów i pasjonatów oraz czytelników, który wkrótce zostanie udostępniony na tej stronie. Wcześniejszą wersję roboczą Rajzyfiber (v3.0) możesz pobrać za darmo z tej strony
„Rajzyfiber” – podręcznika świadomego i bezpiecznego podróżowania.

Jeżeli jesteś zainteresowany tą tematyką? Planujesz rodzinne wakacje albo wybierasz się na samotny wypad autostopem po świecie, czy trekking po najdalszych zakątkach naszej planety? W tej książce znajdziesz masę praktycznych wskazówek i rozbudowane INTERAKTYWNE listy „ekwipunku”, aby o niczym nie zapomnieć.

Pełny spis treści najnowszej wersji Rajzyfiber
oraz aktualny stan prac znajdziesz pod tym linkiem.

Idea która nam przyświeca:

„Nikt nie wie wszystkiego, jednak razem wiemy bardzo dużo. Nikt nie był wszędzie, ale wszyscy byliśmy gdzieś. Nieważne gdzie. Niezależnie od sposobu podróżowania. Istotne, że nasze doświadczenia się uzupełniają. Dlatego wspólnie możemy napisać ten podręcznik i ułatwić wszystkim czytelnikom wyruszyć bezpiecznie w świat. Niezależnie od celu podróży, możemy podpowiedzieć w jaki sposób świadomie go doświadczać.”

Podoba Ci się projekt Rajzyfiber i chciałbyś dołączyć do zespołu aby dzielić się swoja widzą i doświadczeniami ? Skontaktuj się z nami !!!