Ecotravel

o sztuce ekopodróżowania
Photo by David Marcu on Unsplash

Eco-travel, ecotravel, eco friendly travel, ekopodróżowanie, podróżowanie ekologicznie przyjazne, green travel … te wszystkie pojęcia dotyczą tego samego. Dotyczą szeroko rozumianego i coraz częściej pojawiającego się w naszej świadomości minimalizowania wpływu wypoczynkowych podróży na środowisko. Coraz częściej możemy spotkać te pojęcia w TV, gazetach, przewijają się na blogach ale ku mojemu zaskoczeniu nie są nigdzie szerzej opisane, dlatego postanowiłem naprawić te niedociągnięcie.


Ecotravel czy podróżowanie świadome ?

Na wstępie chciałbym przeprosić polonistów. Pomimo, że słowo „ecotravel” nie jest polskim określeniem to najbardziej przypadło mi do gustu i to je będę używał w tym artykule. Mam jeszcze na swoją obronę statystyk z Google, z których wynika, że to właśnie po tym haśle Polacy najczęściej wyszukują informacji na ten temat.

Często podczas poruszania tematyki ekologicznej turystyki pojawia się też pojęcie „świadomego podróżowania” (zrównoważonego, odpowiedzialnego, sustainable travel), które osobiście rozumiem jako o wiele szersze zagadnienie. Świadomość w podróżny dotyczy nie tylko ekologi ale też poszanowania kultów, wspierania lokalnej gospodarki czy popierania inicjatyw mających pozytywny impakt na otoczenie (np. edukacyjnych). Moim zdaniem ecotravel stanowi tylko małą cząstkę tej szerszej definicji odpowiedzialnego podróżowania, której poświęcam rozdział w książce Rajzyfiber i kolejne posty na tym blogu.


Ecotravel – zwykła moda?

Z zeszłorocznego raportu UNWTO (Światowa Organizacja Turystyki Narodów Zjednoczonych przy ONZ) wynika, że ruch turystyczny na świecie w 2018 wzrósł ponownie (jak co roku) o kolejne 5%, a tym samym suma turystów wyniosła już 1.4 miliarda (osób korzystających z usług sektora turystycznego)!

Ciekawe jak pandemia wpłynie na te statystyki ?

Taka masa ludzi może zadeptać i zasypać śmieciami dosłownie wszystko. Jeżeli tylko co dziesiąty turysta zejdzie gdzieś z szlaku, rzuci papierek na ziemię lub kupi jednorazowe opakowanie to z powodu skali wszystko się zmieni (na gorsze). Dziś nawet ludzie, którzy zarabiają na turystach mają ich serdecznie dość, bo co za dużo to nie zdrowo. W samej tylko Barcelonie co roku jest 20 razy więcej turystów niż mieszkańców. W Wenecji zamontowano bramki ograniczające liczbę turystów! Pod Mont Everestem leżą tony śmieci, zamrożonych nieczystości, a nawet ponad 200 ciał wspinaczy, którym nie powiódł się powrót do domu.

Pomimo, że turystyka generuje już 10% światowego PKB (w poszczególnych krajach nawet do 80%) to zaczyna jednocześnie obciążać coraz bardziej środowisko i lokalne społeczności na których przecież zarabia. Jeśli nic się szybko nie zmieni to się może okazać, że turyści i firmy na nich zarabiające sami zniszczyli to co chcieli podziwiać lub co chcą sprzedawać. Przemysł turystyczny właśnie sama zaciska sobie pętle na szyi.

Tak sobie myślę, że:


My ludzie jesteśmy jedynym znanym nam gatunkiem, który w świadomy sposób może zmienić świat na lepsze, a mimo to niszczymy go jak żaden inny. Odbieramy możliwość cieszenia się pięknem dzikiej przyrody kolejnym pokoleniom. Jesteśmy wielkimi egoistami. Zrzucanie odpowiedzialności na wcześniejsze pokolenia nie jest metodą, ponieważ pomimo że brak świadomości długoterminowych skutków ich postępowania nie jest usprawiedliwieniem, to możemy ich zrozumieć. Chcieli szybko wybudować współczesny świat, w którym tak wygodnie przyszło nam żyć. Powinnyśmy jednak uczyć się na błędach, a nie je powtarzać. Niestety, gdy my jesteśmy świadomi, jak wiele niszczymy, a mimo to kontynuujemy nasze działania to dla nas nikt w przyszłości usprawiedliwienia już nie znajdzie.

Co można z tym zrobić?


Staraj się być eko na tyle, na ile jesteś w stanie.

Jeżeli chcemy naszym dzieciom pokazać świat, którym my mogliśmy się zachwycać, będąc w ich wieku, to musimy się o niego lepiej zatroszczyć. Nie chodzi o zmienianie wszystkiego ale o świadome podejmowanie drobnych decyzji każdego pojedynczego dnia (nie tylko gdy jesteśmy w podróży).

zobacz też: Ponad 100 prostych do wprowadzenia w codziennym życiu ekonawyków


Ekotransport

Jeżeli to możliwe, to nie podróżuj samolotem, nie jeździj samotnie autem, podróżuj autostopem (jeżdżąc stopem, nie generujesz zanieczyszczeń, bo Twój kierowca i tak by jechał), rowerem, podrzucaj ludzi na BlaBlaCarze (i podobnych aplikacjach). Na dłuższych trasach jeśli to możliwe wybieraj kolej. Czy takie zmiany da się wprowadzić w życie, najlepiej udowadniają Szwedzi.

Ankieta WWF (link) pokazują, że w 2018r. aż 23 proc. Szwedów zrezygnowało z latania samolotem, a 18 proc. zamieniło go na pociąg, chcąc tym samym ograniczyć negatywne oddziaływanie na klimat. Tyle samo zamieniło samochód na „transport” pieszy, 21 na transport miejski, a 18 na rower!

ecotravel - ekotransport
Powyżej prosta grafika aby zobrazować czy zmiana środka transportu ma jakikolwiek sens. MA SENS!


Targowiska

Na straganach znajdziesz warzywa i owoce niepozamykane w plastikowe opakowanie i pochodzące z bliższej okolicy, a nie transportowane z końca świata paliwożernymi maszynami.


Drugie życie

Czy zdarzyło Ci się wyrzucić stary namiot i kupić nowy, a następnie dokupić do niego zestaw naprawczy? Stary stelaż z namiotu najprawdopodobniej będzie też pasować do nowego (ewentualnie możesz przyciąć za długie pałąki). Tak samo śledzie czy sznurki, a z tropiku możesz uszyć pokrowiec na coś innego. Ja z starego dresu uszyłem pokrowiec na turystyczne sztućce (bo szybko pochłaniał i odprowadzał wodę), dzięki czemu mogłem je wrzucić od razu po umyciu do plecaka. Tanie wojskowe spodnie z demobilu można po kilku krawieckich poprawkach zmienić w nowoczesne cudo technologi modowej.


Dziel się

Jeśli czegoś już nie potrzebujesz, to przekaż to komuś początkującemu i mniej wymagającemu. Nawet stary uszkodzony plecak turystyczny można naprawiać i przekazać komuś, kto dopiero rozpoczyna swoją przygodę z górami. Dzięki czemu bez wydawania pieniędzy będzie mógł sprawdzić, czy to lubi i odkryć na swoich doświadczeniach, czego tak naprawdę potrzebuje przed kupieniem swojego sprzętu.

Mój pierwszy duży plecak towarzyszył mi ponad 10 lat, a następnie mojemu przyjacielowi w Indonezji i kolejnemu w Argentynie…. Nie musisz od razu oddawać swoich rzeczy, które przez większość czasu leżą w szafie. Możesz je pożyczać, jeśli z nich nie korzystasz, w swoim gronie znajomych. Dzięki czemu będziesz mieć świadomość, że zaoszczędziłeś choć trochę środowiska (poprzez niewyprodukowanie i niesprzedanie kolejnego egzemplarza). Zapoznaj się z ideą shared economy.


Zbieraj śmieci

O tym, aby nie śmiecić, nie muszę nikomu pisać, ale o tym, aby pójść krok dale, już tak. Powinniśmy się uczyć od dzieci, które co roku zbierają śmieci z okazji Światowego Dnia Ziemi! Bądźmy jak dzieci i zbierajmy śmieci na szlakach, w rezerwatach i w odwiedzanych miejscach. To nas nic nie kosztuje, a daje natychmiastowy efekt poprawy otoczenia, a co za tym idzie satysfakcję.

Z pamiętnika Dawida:
Przed zbiórkom śmieci w lesie warto o tym fakcie poinformować samorząd, bo gdy się rozpędzicie i zbierzecie kilka worków odpadków to się może okazać, że nikt nie będzie chciał ich od Was przyjąć. Wszyscy popierają takie akcje (samorządy, media lokalne, szkoły, firmy) ale gdy dojdzie już do etapu pozbywania się worków „niestandardowego pochodzenia” (odpadków z lasów) firmy branży śmieciowej mogą generować pewne problemy bo to wykracza poza ramy umowy z miastem. Dlatego zbierajmy śmieci ale z głową aby nie stwarzać sobie niepotrzebnych problemów. A jeszcze lepiej angażujmy do pomocy znajomych, bo czym nas więcej tym świat będzie czyściejszy.


Jak w domu

Wiele osób w codziennym życiu bardzo przykłada się do segregacji śmieci, wyłączania światła, gdy go nie potrzebujemy, do wyłączania klimatyzacji i ogrzewania, ale z jakiegoś dziwnego powodu na wakacjach bierze sobie urlop od bycia eko. Dlaczego? Przecież niezależnie czy odpoczywasz w Chorwacji, Tajlandii czy Sopocie, to dalej wykorzystujesz zasoby tej samej planety.


Ekopamiątki

Niektóre osoby zbierają pamiątki, aby na stare lata móc powspominać, inni aby zaszpanować przed gośćmi, ile to świata już widzieli, a jeszcze inni …. tego nie robią, bo szkoda im kasy na rzeczy zbędne. Jeżeli należysz do osób, które lubią pamiątki, to dokonuj świadomych zakupów.


Koszulki pamiątkowe odpadają

Są bardzo nietrwałe, więc nie najlepiej sprawdzają się jako materialne wspomnienia po latach, a ich produkcja wykorzystuje ogromną ilość zasobów naturalnych. Mało osób jest świadomych, że przemysł odzieżowy ustępuje jedynie petro-chemicznemu pod względem szkodliwości dla środowiska. National Geographic podaje, że do wyprodukowania jednego t-shirtu potrzeba 2700 l wody!!! Aby sobie lepiej uświadomić, jak ogromna to ilość, dodam, że statystycznie pijąc 2,5 l wody, moglibyśmy „przeżyć” na jednej koszulce aż 3 lata! Jeśli te liczby nie przemawiają do wyobraźni, to statystyczny Europejczyk zużywa w domu 144 l wody dziennie (picie, mycie, pranie,toaleta itp.), czyli jedna pamiątkowa koszulka równa się ok 2 tygodniowemu zużyciu wody. Miej to na uwadze, jeżeli kolejnym razem poczujesz pragnienie na odzieżowych zakupach.


Ecotravel? To Chińska tandeta odpada

Nic nie szkodzi, aby na Krupówkach kupić muszelki, a nad polskim morzem pamiątki z Krakowa. Dziś nie ma już znaczenia, gdzie kupujesz pamiątki, ponieważ przeważająca ich ilość i tak produkowana jest w Azji. Kupuj takie pamiątki, których produkcję możesz podziwiać na własne oczy. Jeżeli koniecznie chcesz przywieźć coś do domu, to wybieraj produkty wytwarzane ręcznie przez mieszkańców (ślad węglowy będzie minimalny, a i wesprzesz lokalny biznes).

Podobnie z zabawkami, nie kupuj tych tanich plastikowych, którymi dziecko pobawi się tydzień, a potem wylądują w koszu, bo już będą wyglądać na zużyte. Wszyscy mówimy o oszczędzaniu plastikowych opakowań, a niestety zapominamy, jak wiele z naszych dzieci otrzymuje „jednorazowe” plastikowe zabawki, gdy odwiedzają nas goście, na urodziny, święta i bez okazji. Zamieńmy plastikowe na drewniane, a jeszcze lepiej na klocki czy książeczki.


Może pocztówka?

Moim zdaniem najlepsze pamiątki to te papierowe, które w łatwy sposób możesz przechowywać, transportować, oglądać, wystawiać na półce i nie kosztują ani złotówki. Ja osobiście zbieram wszystkie bilety wstępów do atrakcji, bilety komunikacji miejskiej, darmowe mapy i ulotki ze zdjęciami, które po wykorzystaniu mogą wylądować w koszu, albo u mnie na ścianie wspomnień (to metalowa siatka, na której wieszam wszelakie pamiątki, medale, kartki urodzinowe, zdjęcia itp. zbierane od stycznia do grudnia, a następnie w Nowy Rok chowam je do segregatora jako „pakiet wspomnień” z ubiegłego roku – POLECAM ). Jeśli już płacę za jakieś pamiątki, to są nimi pocztówki, ponieważ nie tylko łatwo je transportować nawet w kilkutygodniowej trasie na stopa, ale i dlatego, że zawierają przepiękne (często podkolorowane) zdjęcia miejsc, które odwiedziłem.


A może woreczek do tego?

Czy potrzebujesz pakować każdą pamiątkę do osobnego foliowego woreczka? Często pamiątki są pakowane w papierowe torebki i to powinno Ci wystarczyć bo przecież masz przy sobie plecak lub torebkę.


Hotelowe ręczniki

Czy w domu też po pierwszym użyciu wrzucasz ręcznik do pralki? Jeśli nie, to w hotelowej łazience odwieś ręcznik na kaloryfer lub wieszak. Ręcznik, pomimo że właściwie czysty, to pozostawiony na podłodze zawsze wyląduje w pralce .


Torturowanie zwierząt

Głośno w mediach mówi się o wykorzystywaniu zwierząt w cyrku czy fatalnych warunkach w ZOO. Wielu z nas całkowicie popiera walkę z takimi zjawiskami, ale jadąc na wakacje, często płaci za podobne, często nawet bardziej okrutne atrakcje. Zastanów się czasem, czym różni się zwierzę, które w Polsce widzisz w klatce, od tego przywiązanego na sznurku w azjatyckim lokalu.


Zabieraj ze sobą bidony i pij wodę z kranu

Dzięki temu zużywasz o wiele mniej plastiku. Butelki plastikowe, a już szczególnie te 0,5 l, to właściwie głównie śmieci, bo korzystamy z nich czasem tylko przez 3 minuty i, gdy je opróżnimy (co nie jest trudne) lądują w koszu. Korzystając z bidonów i wody z kranu (w wielu krajach jest standard, że ludzie i piją wodę głównie z kranów i poidełek poza domem), generujemy mniej śmieci i minimalizujemy ślad węglowy (nie trzeba transportować butelek do sklepów z drugiego końca kraju). Według statystyk publikowanych przez instytucje wodociągowe w niemalże wszystkich polskich kranach płynie woda zdatna do picia, a w niektórych jest ona nawet wyższej jakości i lepiej zmineralizowana niż ta butelkowana. Już nie mówiąc o jej cenie za litr. Warto dowiedzieć się więcej, jak to wygląda w Twojej okolicy i w miejscu, do którego się wybierasz.


Unikaj zbędnych opakowań

Będąc w podróży samochodem lub autostopem, właściwie nie uda nam się uniknąć zakupów na stajach benzynowych lub restauracjach typu fast food na MOPach. Ale nawet w takich miejscach możemy ograniczać nasz negatywny wpływ na środowisko. Jeżeli jesz lub pijesz kawę na miejscu, to czy aby na pewno potrzebujesz pokrywkę (do kawy) lub pokrywkę i słomkę do napoju? Co zmieni jedna pokrywka lub słomka? Pewnie niewiele, ale jeśli w roku ograniczysz ich zużycie o jedną sztukę w tygodniu to po roku masz już ponad 50, a jeśli podobnie zrobią Twoi przyjaciele, to te liczby zaczynając mieć znaczenie.

Ten trend zaczynają zauważać restauratorzy, szczególnie Ci z food trucków i budek z jedzeniem, bo w części z nich już są dostępne drewniane sztućce i talerzyki papierowe. Wybierając takie lokale, wspierasz ich podejście i masz realny wpływ na to, ile biodegradowlanych śmieci produkujesz (ograniczasz Twój ślad ekologiczny). W 2020 roku do tego trendu w końcu przyłączają się światowi giganci branży gastronomicznej.


Dodatkowe kilka „szybkich strzałów” :


Gratis – tego nie znajdziesz jeszcze w książce (pojawi się w kolejnej wersji)

  1. Jeżeli już musisz to wybieraj loty bezpośrednie bo tak samo jak podczas jazdy samochodem tak i samolot zużywa najwięcej paliwa przy starcie, a traci najwięcej energii hamowaniu (lądowaniu).
  2. Do Not Disturb / nie przeszkadzać – zawieś taką zawieszkę na klamce gdy opuszczasz pokój, który nie wymaga sprzątania. Obsługa hotelu w ten sposób nie będzie musiała odkurzać czystego dywanu czy sprzątać, prasować inne rzeczy, a tym samym zaoszczędzimy energię.
  3. Korzystaj z hotelowych / hostelowych rowerów, a zaoszczędzisz trochę gotówki i sporo czasu (nie musisz szukać wypożyczalni i tracić czas na dojście do nich).
  4. Jeżeli otworzyłeś i nie zużyłeś jakiś hotelowy szampon, żel, mydło itp to zabierz je w dalszą podróż! W innym wypadku wyląduje w koszu.

Czekam na Twoje zielone metody podróżowania! Podziel się nimi zostawiając komentarz, a chętnie dopisze je do tej listy i książki.

Rajzyfiber

Powyższy post to rozdział z książki
Rajzyfiber” – podręcznika świadomego i bezpiecznego podróżowania.

Jeżeli jesteś zainteresowany tą tematyką lub planujesz rodzinny wakacyjny wypad to zachęcam do pobrania darmowego egzemplarza w którym znajdziesz masę praktycznych wskazówek i rozbudowane listy „ekwipunku”, aby o niczym nie zapomnieć.

Jeśli lubisz samotne wypady autostopem po świecie, trekking po najdalszych zakątkach naszej planety i poszukuje nowych wrażeń to również Tobie książka powinna przypaść do gustu.

Wiele w książce miejsca poświęciłem także świadomemu podróżowaniu z minimalizowaniem swojego wpływu na degradację środowiska ( #ecotraveling ) czy kwestią bezpieczeństwa, również finansowego.

Miłej lektury.

Poprzedni Następny

Jest tego więcej...


					Ecotravel Rajzyfiber

Ecotravel

o sztuce ekopodróżowania

Eco-travel, ecotravel, eco friendly travel, ekopodróżowanie, podróżowanie ekologicznie przyjazne, green travel … te wszystkie pojęcia dotyczą tego samego. Dotyczą szeroko rozumianego i coraz częściej pojawiającego się w naszej świadomości minimalizowania wpływu wypoczynkowych podróży na środowisko. Coraz częściej możemy spotkać te pojęcia w TV, gazetach, przewijają się na blogach ale ku mojemu zaskoczeniu nie są nigdzie […]


					Pozytywna historia pewnego autostopu cz. 6 Podróże

Pozytywna historia pewnego autostopu cz. 6

Miasto dobrych ludzi - Haga

zobacz też: Pozytywna historia …, cz 5, Rotterdam Dzień 8 – Daleko jeszcze ? Z miasta portowego udałem się do miasta Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości czyli do Hagi tym razem wyjątkowo pociągiem – bo dystans do pokonania to tylko 30km. Co ciekawe pierwszy raz w życiu robiłem zakupy w małym sklepiku – wielkości większej Żabki – […]


					Zaskakujący Singapur Podróże

Zaskakujący Singapur

czyli dużo zdjęć i ciekawostek

To jest mój ulubiony post z tego kraju, ponieważ zawarłem w nim wiele z tego co było dla mnie wielkim zaskoczeniem. Pierwsza rzecz, która już mogła rzucić Ci się w oczy to te dziwne dość stare (jak na Singapur to bardzo stare) zabudowania z zdjęcia na górze strony. W tym nowoczesnym kraju możesz znaleźć kilka […]


					Prawdziwe oblicze Teheranu Podróże

Prawdziwe oblicze Teheranu

O śniadaniu, górskich spacerach i atrakcjach

Jeżeli wszystko co wiesz na temat Iranu zaczerpnąłeś z amerykańskich filmów i wyobrażasz sobie ten kraj jako scenerię w której rozgrywała się Pustynna Burza to obowiązkowo powinieneś rzucić okiem na poniższe akapity, bo prawdopodobnie mylisz go z Irakiem. Śniadanie Pierwszy posiłek tego dnia miałem przyjemność zjeść z koleżanką poznana na CouchSurfingu, z która to zgodziła […]


					#CzysteSzlaki Rajzyfiber

#CzysteSzlaki

Szczegóły i geneza akcji

Raz do roku z okazji Dnia Ziemi dzieci z pobliskich szkół wyruszają w góry, do lasów, parków i zbierają śmieci. Super!!! Ale dlaczego nie możemy sprzątać codziennie ? Choć trochę, tak przy okazji. Swój pokój też sprzątasz tylko raz do roku? Nauczyliśmy się, że tak jak w walentynki wystarczy raz do roku pokazać komuś swoje […]


					Kategoria prowokująca do myślenia Prowokacje

Kategoria prowokująca do myślenia

Myślisz, że myślisz za dużo?

Jakie tematy będę poruszać posty z kategorii prowokacje. Kim są osoby nadwydajne mentalnie oraz nonkonformiści? Dlaczego tak niewiele osób zadaje sobie poważne pytania? Dowiesz się z tego artykułu. Tą kategorię postów zacząłem tworzyć już jako uczeń podstawówki. Pamiętam jak kładłem się na podłodze z wzrokiem skierowanym w sufit i rozmyślałem. Czasem rozmyślałem dlaczego robią się […]


					Ferraty -  żelazna adrenalina Podróże

Ferraty - żelazna adrenalina

Wprowadzenie dla niewtajemniczonych

Lubisz spędzać czas w górach? Przeszedłeś już Beskidy, Tatry, Bieszczady i chcesz czegoś więcej? Masz już za sobą wielodniowe trekingi, zimowe wędrówki na szczyty, biegi nocne i wspinaczkę skałkową? A mimo to w dalszym ciągu poszukujesz urozmaicenia? Jeżeli poszukujesz zdrowej adrenaliny w górach i pociąga Cię Orla Perć ale uważasz, że typowy alpinizm, wspinaczka po […]


					Czy strach jeździ starą Ładą ??? Podróże

Czy strach jeździ starą Ładą ???

Przerażający dzień na granicy Azerbejdżańskiej

Ten post jest inny niż większość pozostałych. Nie zamieszczę w nim zbyt wielu fotografii, ciekawostek czy porad. To będzie jeden długi tekst wypełniony emocjami, strachem i radością. Było strasznie i strasznie fajnie, nawet zarobiłem 50zł (choć nie chciałem). Ten dzień pomimo, że w mało atrakcyjnym miejscu być może będę pamiętał najdłużej z całej tej wyprawy. […]


					Blog, nie blog? Inne

Blog, nie blog?

Dlaczego ten „blog” nie będzie kolejnym „blogiem” podróżniczym

Jeśli przyjmiemy, że ludzie nie lubą czytać (2/3 Polaków nie przeczytało żadnej książki w 2015 roku ), a ja nie potrafię dobrze pisać (w szkole miałem stwierdzoną dysleksję i nigdy nie dostałem nawet 3 z dyktanda) to nasuwa się pytanie …. Po co ten „blog” ??? Przede wszystkim chcę podzielić się z Tobą własnym doświadczeniem […]


					Książki, które warto Inne

Książki, które warto

przeczytać w wolnej chwili cz. 2

zobacz też: Książki, które warto przeczytać cz. 1 Książki rozwijające „Rajzyfiber” – Grzegorz Czekała Od początku powstania tej strony miałem w głowie ideę stworzenia (wraz z znajomymi i internautami ) praktycznej ściągi dla osób, które wyruszają w podróż. Mowa o listach rzeczy, które warto spakować do plecaka w zależności od typu, czasu trwania i celu […]


					Pozytywna historia pewnego autostopu cz.1 Podróże

Pozytywna historia pewnego autostopu cz.1

Najfajniejszy autostop w życiu

Te 11 dni to był najlepszy wypad autostopowy w moim życiu. Ale po kolei …. W tym artykule chciałbym przybliżyć jak naprawdę wyglądają podróże autostopowe, ponieważ jest na ten temat bardzo wiele mitów i wyolbrzymionych obaw. Ktoś tam coś od kogoś usłyszał, ktoś coś zobaczył w horrorze albo innej niskobudżetowej „intymnej” produkcji. Na tej podstawie […]


					Mądrze dobieraj przyjaciół Jak żyć?

Mądrze dobieraj przyjaciół

bo to właśnie oni tworzą Twój świat #2

„Z kim przystajesz, takim się stajesz”. „Z kim przystajesz, takim się stajesz”. Znamy to sformułowanie wszyscy. Jeśli ktoś jest negatywnie nastawionym do świata pesymistą, to ciężko będzie Ci się cieszyć życiem w jego otoczeniu. To typowy wampir energetyczny! Zdecydowanie omijaj takie przypadki! Szukaj ciekawych ludzi. To właśnie Oni  mogą Cię zmotywować. Poszukuj tych, od których […]

Zamknij
pl_PLPolish
en_GBEnglish pl_PLPolish